OVERIJSSEL – In de nacht van 3 op 4 februari 1825 werd West-Overijssel getroffen door een van de grootste natuurrampen in de West-Europese geschiedenis. Een combinatie van factoren leidde tot een verwoestende overstroming, waarbij honderden mensen en duizenden stuks vee omkwamen. Complete boerderijen en woningen werden verwoest. Historicus Martin van der Linde van de Overijsselacademie vergelijkt de impact van de ramp met die van de Watersnoodramp in Zeeland in 1953.
De ramp trof Overijssel op een moment dat de provincie nog herstellende was van eerdere watersnoodrampen in 1775 en 1776. De bevolking onderschatte de kracht van het water, wat in combinatie met een noodlottige samenloop van omstandigheden tot een catastrofe leidde.
In de dagen voorafgaand aan de overstroming was er al veel regen gevallen en de gronden waren verzadigd. Dit zorgde voor een grote afvoer van water via de Vecht en de IJssel naar de Zuiderzee. Tegelijkertijd was het springvloed en stak er een noordwesterstorm op. Het water werd steeds verder opgestuwd, waardoor de dijken langs de Zuiderzeekust op zo’n 70 plekken doorbraken. Het water stroomde diep het land in en eiste in Overijssel 305 slachtoffers, die vooral verdronken of door onderkoeling om het leven kwamen.
Na twee dagen ging de storm liggen en trok het water zich terug. De grond bleef echter lange tijd drassig, wat leidde tot een dodelijke nasleep. Honderden mensen overleden in de jaren na de ramp aan malaria, een ziekte die werd verspreid door muggen die profiteerden van de drassige gronden.
De overstroming van 1825 wordt vaak de ‘vergeten’ watersnoodramp genoemd. Volgens Van der Linde is dit te wijten aan de Belgische opstand van 1830, die een nationaal trauma veroorzaakte, en aan het feit dat het oosten van Nederland niet het economische hart van het land was.
Hoewel de ramp lang geleden is, zijn er nog steeds lessen uit te trekken. Van der Linde pleit voor een nieuwe aanpak van waterbeheer, waarbij we leren om met het water te leven in plaats van ertegen te vechten.
Komende week wordt uitgebreid stilgestaan bij de ‘vergeten’ watersnoodramp van 200 jaar geleden. Diverse activiteiten en herdenkingen zullen worden georganiseerd om deze tragische gebeurtenis te herdenken en de lessen die we eruit kunnen trekken te bespreken.
